افزایش ۷۴.۹ درصدی بارشها در آذربایجان غربی؛ منابع آبی بهبود یافته است؟

خبرگزاری مهر، گروه استانها- سکینه اسمی: در پی افزایش ۷۴.۹ درصدی بارش ها در سال آبی جاری، سرزیر شدن سدها، افزایش ذخایر منابع آبی، بهبود نسبی دریاچه ارومیه، پرآب شدن تالاب ها بعد از چندین دوره خشکسالی نوید بخش بهبود منابع آبی اما ادامه شرایط ناپایدار است.

بر اساس پیش‌بینی‌های هواشناسی، میزان بارش ‌های اردیبهشت‌ ماه نیز بین ۷۰ تا ۸۰ میلی‌متر خواهد بود و بدین ترتیب مجموع بارندگی سال جاری به بیش از ۴۵۰ میلی‌متر می‌رسد، رقمی که حدود ۵۰ درصد بالاتر از میانگین بلندمدت استان است.

در حالی که سرریز سدها و پرآب شدن رودخانه‌ها خبر خوشی برای کشاورزان، دامداران و محیط زیست منطقه است، اما مدیریت صحیح و پایدار منابع آب، به‌ویژه در فصل تابستان که مصرف آب افزایش می‌یابد، یک ضرورت انکارناپذیر است.

در این راستا گفتگویی با مدیرعامل شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی در خصوص وضعیت منابع آب استان انجام داده ایم‌که در ذیل می خوانید؛

بارش سالانه کل استان به ۳۶۷ میلی‌متر رسیده است

مدیرعامل آب منطقه ای آذربایجان غربی در خصوص وضعیت بارش در سال آبی ۱۴۰۴-۱۴۰۵ در گفتگو با خبرنگار مهر، اظهار کرد: وضعیت بارش در استان، با جهش خوبی نسبت به سال‌های گذشته روبرو شده است. طبق آمار ثبت شده تا ۳۱ فروردین ۱۴۰۵، بارش سالانه کل استان به ۳۶۷ میلی‌متر رسیده است که نسبت به دوره مشابه سال قبل (۲۰۹.۸ میلی‌متر)، رشد خیره‌کننده ۷۴.۹ درصدی را نشان می‌دهد.

مجید رستگاری ادامه داد: این افزایش بارش، که در حوضه مرزی غرب (زاب) با بارش ۱۰۲۱.۱ میلی‌متر و در حوضه دریاچه ارومیه با بارش ۳۷۵.۱ میلی متری مواجه شده است، ذخایر استراتژیک استان به جهت خشک سالی های پی در پی سالهای گذشته با چالش جدی همراه بود و بارش های رخ داده این وضعیت را تا حدودی بهبود بخشیده و تقویت کرده است.

وی عنوان کرد: پرآب شدن رودخانه‌ها، علاوه بر تامین نیازهای کشاورزی و شرب مناطق مسکونی، نقش حیاتی در تغذیه سفره‌های زیرزمینی و در نهایت، کمک به احیای اکوسیستم شکننده دریاچه ارومیه ایفا می‌کند.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی با اشاره به ثبت ۱۰۹.۸ میلی‌متر بارش از ابتدای ماه فروردین ماه نیز در استان گفت: بارش‌ها در مقایسه با ماه مشابه سال آبی قبل بیش از رشد ۷۰ درصدی و در درازمدت ۹۹ درصد رشد را نشان می‌دهد.

وی ادامه داد: اگرچه میزان بارش ها در سال آبی جاری نسبت به سالهای قبل افزایش یافته اما این به معنی عدم توجه به مصرف آب نیست بلکه با توجه به در پیش بودن فصل گرما، مدیریت منابع آبی همچنان باید در اولویت باشد.

تراز دریاچه ارومیه به ۱۲۷۰.۷۰ متر رسید

رستگاری در خصوص وضعیت دریاچه ارومیه نیز گفت: وضعیت دریاچه ارومیه، که همواره اولویت نخست کارگروه ملی احیا بوده است، در روزهای پایانی فروردین ۱۴۰۵ نشان از بهبود وضعیت دارد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی اضافه کرد: تراز سطح آب دریاچه در تاریخ ۳۰ فروردین ماه، به عدد ۱۲۷۰.۷۰ متر رسیده است. اگرچه این رقم هنوز با تراز اکولوژیک (۱۲۷۴.۱۰ متر) فاصله دارد، اما حجم آب موجود دریاچه با ثبت ۲.۸۹ میلیارد متر مکعب، نشان‌دهنده روند مثبت حرکت به سمت هدف است.

رستگاری خاطرنشان کرد: همچنین، تأمین نیاز زیست‌ محیطی تالاب‌های اقماری از جمله تالاب‌های «نوروزلو» و «یوسف‌کندی» که به سطح ۱۰۰ درصد رسیده‌اند، گویای موفقیت طرح‌های انتقال آب و مدیریت خوب منابع آبی است.

۷ سد آربابجان غربی سر ریز شد

رستگاری به مدیریت سدها و رهاسازی‌های استراتژیک اشاره کرد و گفت: یکی از شاخص‌های اصلی، مدیریت هوشمندانه رهاسازی از سدهای استان به سمت دریاچه است. مجموع حجم آب رهاسازی شده از اول مهر ۱۴۰۴ تا ۳۱ فروردین ۱۴۰۵، بالغ بر ۱۲۷۸ میلیون متر مکعب بوده است.

وی ادامه داد: همچنین وضعیت مخازن سدها بسیار امیدوارکننده است؛ به طوری که مجموع حجم ذخیره مخازن سدهای استان در سال جاری نسبت به سال گذشته، رشد قابل توجهی داشته و مجموع درصد پرشدگی مخازن در حوضه‌های مختلف، نشان از بهبود ذخایر سطحی دارد.

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان‌غربی گفت: از مجموع ۱۷ سد این استان، هفت سد سرریز شده و هم‌اکنون آب آنها با دبی‌های کنترل‌شده به سمت دریاچه ارومیه رهاسازی می‌شود.

رستگاری اضافه کرد: در حال حاضر، مخازن سدهای استان ۷۴ درصد از ظرفیت کلی خود را پر کرده‌اند که این میزان معادل یک میلیارد و ۹۴۰ میلیون مترمکعب آب ذخیره‌شده است.

۷۴ درصد ظرفیت کلی سدهای آذربایجان غربی پر شده است

وی با اشاره به اینکه سدهای مهاباد، بوکان، سیلوه، کانی‌سیب و شهید قنبری به مرحله سرریز رسیدن، افزود: عملیات رهاسازی این سدها نیز با توجه به وضعیت ورودی آب و نیازهای پایین‌دست آغاز شده و ادامه دارد.

رستگاری تاکید کرد: در حالی که سرریز سدها و پرآب شدن رودخانه‌ها خبر خوشی برای کشاورزان، دامداران و محیط زیست منطقه است، اما مدیریت صحیح و پایدار منابع آب، به‌ویژه در فصل تابستان که مصرف آب افزایش می‌یابد، یک ضرورت انکارناپذیر است.

وی یادآور شد: برنامه‌ریزی دقیق برای تخصیص بهینه آب، جلوگیری از هدررفت، ارتقاء فرهنگ مصرف بهینه و استفاده از فناوری‌ های نوین در آبیاری، از جمله راهکارهایی است که باید به طور جدی مورد توجه قرار گیرد تا بتوان از این فرصت آبی به بهترین نحو بهره‌برداری کرد و ضمن تامین نیازهای فعلی، ذخایر استراتژیک آبی را برای سال‌های آتی نیز تضمین کرد.

وی اضافه کرد: آبگیری کامل این سدها نقش مهمی در تنظیم و بهره‌برداری مناسب از منابع آب سطحی، پایداری جریان‌های پایین‌دست و تقویت شرایط آبی منطقه در سال پیش‌رو دارد.

رستگاری با اشاره به بارش های خوب بهاری و امیدواری برای تداوم این روند ادامه داد: این امر شرایط سایر سازه‌های آبی استان را نیز بهبود بخشیده و روند خدمت رسانی را بهتر خواهد کرد.

۱۲۵۰ چاه غیرمجاز در آذربایجان غربی مسدود شد

مدیرعامل آب منطقه ای آذربایجان غربی در خصوص برداشت بی رویه آب و وضعیت آبخوان های استان گفت: در راستای حفظ پایداری آبخوان‌ها، شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی با قاطعیت تمام به مبارزه با عوامل تخریب‌گر ادامه می‌دهد.

وی اضافه کرد: در زمینه اصلاح و تعدیل پروانه‌ها، عملیات اصلاح و تعدیل تمامی پروانه‌های بهره‌برداری چاه‌های کشاورزی استان در سال ۱۴۰۴ با موفقیت به پایان رسید.

رستگاری خاطرنشان کرد: هدف‌گذاری برای انسداد چاه های غیرمجاز در سال جاری و افزایش چشمگیر انسداد طی سال ۱۴۰۴ به میزان ۱۲۵۰ انسداد با وجود مشکلات بسیار در این حوضه، بخشی از استراتژی ما برای کنترل افت سطح آب‌های زیرزمینی است.

وی با اشاره به نظارت و برخورد قانونی در زمینه برداشت بی رویه آب گفت: توقیف بیش از ۷۵دستگاه‌های حفاری غیرمجاز و نصب ۱۰۶۲ کنتورهای حجمی هوشمند، نشان‌دهنده تغییر رویکرد از «مدیریت مصرف» به «کنترل دقیق منابع» است و رقم موجود بیشترین میزان در سالهای اخیر بودهاست.

۱۱۴ سردهنه برروی رودخانه های حوضه آبریز دریاچه ارومیه قرار دارد

وی با اشاره به زیرساخت‌ها و اقدامات عمرانی در خصوص اصلاح مسیر رودخانه‌ ها اظهار کرد: ما تنها به مدیریت جریان آب بسنده نکرده‌ایم، بلکه با اصلاح و بازسازی آب‌بندها، احداث سردهنه‌ها و مرمت مسیر رودخانه‌ها مانند اقدامات گسترده در رودخانه‌های بازاندوز، نازلو و گدار)، از برداشت‌های سنتی و مخرب جلوگیری کرده و امنیت زیست‌محیطی حوضه‌ها را تضمین کرده ایم.

رستگاری افزود: در این راستا در سال ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ بیش از ۱۲۰۰ مورد انسداد سردهنه های انهار سنتی در راستای انتقال آب مازاد در فصول غیرزراعی به دریاچه ارومیه و احداث ۴۰ مورد سردهنه برروی رودخانه های سیمینه رود و زرینه رود در مجموع ۱۱۴ سردهنه برروی رودخانه های حوضه آبریز دریاچه قرار دارد، انجام پذیرفت که بیشترین تعداد انسداد طی ده سال گذشته بود.

مدیرعامل شرکت آب منطقه ای آذربایجان غربی خاطرنشان کرد: همچنین عملیات لایروبی و آزادسازی تصرفات غیرمجاز از حریم رودخانه‌ها و مسیل‌ها با سرعت و دقت در حال اجراست.

اجرای طرح تعادل بخشی آب های زیرزمینی در آذربایجان غربی

مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای آذربایجان غربی در رابطه با اجرای طرح تعادل بخشی آب‌های زیرزمینی گفت: به دلیل عدم ساماندهی نیروهای اکیپ گشت و بازرسی در چند سال گذشته دستگاه‌های حفاری غیرمجاز به سهولت در جاده‌های بین روستایی تردد کرده و اقدام به احداث چاه می‌کردند، ولی هم اکنون به علت ساماندهی و حضور مؤثر اکیپهای گشت و بازرسی و همچنین افزایش هزینه جرم، حفاری‌های غیرمجاز کاهش چشمگیری یافته است.

با وجود چالش‌های اقلیمی، روند رو به رشد بارش‌ها و مدیریت دقیق رهاسازی‌ها از سدها، همراه با مبارزه با برداشت‌های غیرمجاز، مدیریت منابع آبی را به مسیر درست بازگردانده است.

هدف حفظ پایداری منابع آب برای نسل‌های آینده و احیای کامل دریاچه ارومیه است و با تکیه بر دانش کارشناسان و حمایت‌های دولت، این مسیر ادامه خواهیم داشت.