خوزستان؛ دوم در تولید ثروت، اول در فلاکت/ اروند منطقهای که همه از آن سود میبرند جز مردمش
تحلیل بازار
مرداد ۲۱, ۱۴۰۵
001
شاهین راز؛ بازار: خوزستان امروز گرفتار یک تناقض ساختاری عمیق است: رتبه دوم تولید ناخالص داخلی (GDP) کشور، اما رتبه اول شاخص فلاکت اقتصادی (تورم + بیکاری). این تنها یک آمار نیست؛ بلکه سند ناکارآمدی سیاستگذاری و نتیجه مستقیم سالها نگاه نمایشی به منطقه آزاد اروند است. وقتی استان دومین موتور محرک اقتصاد ملی است اما مردمش در قعر جدول رفاه قرار دارند، یعنی چرخه توزیع ثروت و مدیریت توسعه دچار اختلال جدی شده است.
سفرهای تکراری؛ زخم مرهم یا تداوم انفعال؟
منطقه آزاد اروند در سالهای اخیر به مقصد مکرر بازدیدهای مقامات تبدیل شده است. دهها سفر، صدها عکس یادگاری، هزاران کلمه وعده و در نهایت: هیچ. الگوی «بازدید-وعده-فراموشی» آنقدر تکرار شده که اکنون هر خبر از سفر جدید، به جای امید، یادآور فرصتهای از دست رفته است. مردم اروند دیگر به حضور فیزیکی نیاز ندارند؛ آنها به سنجش قابلاثری از اثربخشی نیاز دارند.
در دی ماه ۱۴۰۴ طی دیدار با «سید شمسالدین حسینی» رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی، همین پارادوکس تلخ را مطرح کردم: «چرا خوزستان با وجود رتبه دوم GDP و برخورداری از منابع بیشمار، رتبه اول فلاکت اقتصادی را دارد؟» متأسفانه پاسخ عملیاتی دریافت نشد و ماهها سکوت و انفعال سپری شد. حال که خبر از سفر مجدد کمیسیون اقتصادی است، باید صریح پرسید: آیا این سفر پاسخی به آن سؤال بنیادین است، یا تکرار همان نمایش بیفرجام؟
سه مطالبه مشخص و قابل سنجش
ما دیگر جملات کلیشهای درباره «لزوم توسعه» و «رفع موانع» را نمیپذیریم. به عنوان نماینده جامعه نخبگانی و بخش خصوصی منطقه، سه مطالبه مشخص، دارای ضربالاجل و قابل رصد داریم.
گزارش عملکرد پیش از ورود: پیش از شروع سفر، گزارش مکتوب و عمومی مصوبات سفر قبلی (دی ماه ۱۴۰۴) با ذکر نام دستگاههای اجرایی مقصر و دلایل عدم تحقق منتشر شود. بدون این، شفافیت سفر جدید فاقد مبنای ارزیابی است
شاخصهای کمی به جای صورتجلسات کیفی: موفقیت این سفر نباید با تعداد تفاهمنامهها سنجیده شود. ما خواستار اعلام شاخصهای عینی هستیم: کاهش چند درصدی نرخ بیکاری؟ افزایش چه حجمی از سرمایهگذاری واقعی؟ بهبود چه میزان از تراز تجاری؟ این اعداد باید ظرف ۹۰ روز پس از سفر قابل اندازهگیری باشند.
برنامه عملیاتی برای شکستن پارادوکس: انتظار داریم در این سفر، نقشه راه زمانبندیشدهای برای حل تناقض ثروت و فلاکت ارائه شود. چگونه قرار است سهم مردم منطقه از GDP استان افزایش یابد و همزمان شاخص فلاکت کاسته شود؟ کلیگویی در این باره اتلاف وقت و منابع است.
ضرورت گذار از نمایش به اقدام
رئیس و اعضای محترم کمیسیون اقتصادی! اگر اراده و ظرفیتی برای حل این تناقض ساختاری وجود دارد، زمان اثبات آن در میدان عمل و با ابزار داده و برنامه است، نه در قاب دوربین. اما اگر واقعیت این است که گرههای ساختاری خارج از حیطه اختیارات یا توان فعلی است، شفافیت ایجاب میکند که این محدودیتها صادقانه با افکار عمومی در میان گذاشته شود.
مردم استان خوزستان و اروندنشینان، شایسته وضوح و صداقت هستند، نه تداوم ابهام. ادامه مسیر فعلی و برگزاری سفرهای تشریفاتی بدون خروجی ملموس، تنها به فرسایش بیشتر اعتماد عمومی و تعمیق شکاف بین واقعیتهای آماری و تجربه زیسته مردم منجر خواهد شد
انتظار جامعه نخبگانی و فعالان اقتصادی منطقه، گذار از ادبیات وعده به زبان اقدام و سنجشپذیری است. قضاوت تاریخ و افکار عمومی، نه بر اساس تعداد سفرها، بلکه بر مبنای تغییر در شاخصهای رفاهی و اقتصادی مردم شکل خواهد گرفت.
