ضرورت توجه به پدافند غیرعامل در صنعت گردشگری

به گزارش خبرنگار خبرگزاری مهر، حسن ربیعی، اخیراً در یک برنامه تلویزیونی بر اهمیت «پدافند غیرعامل در صنعت گردشگری» تأکید کرد و آن را به عنوان رویکردی هوشمندانه و راهبردی برای کاهش آسیب‌پذیری کشور در برابر تهدیدات نوین معرفی نمود. این مفهوم در ادبیات نظامی مدرن تحت عنوان تمرکززدایی از هدف شناخته می‌شود.

وی افزود: در جنگ‌های کلاسیک، دشمن عمدتاً مراکز جمعیتی بزرگ و زیرساخت‌های اصلی را هدف قرار می‌دهد، اما هرچه جمعیت، فعالیت‌های اقتصادی و گره‌های حیاتی کشور در پهنه‌ای گسترده‌تر و پراکنده توزیع شوند، هزینه تخریب برای دشمن افزایش یافته و اثربخشی حملات کاهش می‌یابد. در دکترین‌های نوین نظامی، جنگ‌های نسل چهارم و پنجم با تمرکز بر تخریب زیرساخت‌های حیاتی، ضربه به ارکان اقتصادی و ایجاد فروپاشی روانی و اجتماعی در جامعه طراحی می‌شوند و در این چارچوب، صنعت گردشگری به دلیل ماهیت اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی خود، هم آسیب‌پذیر است و هم می‌تواند به یک ظرفیت دفاعی مهم تبدیل شود.

وی، پدافند غیرعامل در صنعت گردشگری را به معنای استفاده هدفمند از ظرفیت‌های این صنعت برای کاهش آسیب‌پذیری کشور در برابر تهدیدات، اعم از نظامی، بحران‌های اقتصادی و بلایای طبیعی، تعریف کرد و افزود: مهم‌ترین هدف این رویکرد را می‌توان در دو کلیدواژه تمرکززدایی و تقویت تاب‌آوری اجتماعی و ملی خلاصه کرد. وی تأکید کرد که پراکندگی روستاها، مقاصد گردشگری و اقامتگاه‌های بوم‌گردی نه فقط یک مزیت توسعه‌ای، بلکه یکی از مؤلفه‌های کلیدی پدافند غیرعامل است.

به گفته ربیعی، مؤلفه‌های کلیدی پدافند غیرعامل در گردشگری شامل کاهش شدت خسارت، حفظ زنجیره تأمین و امنیت غذایی، پدافند روانی و فرهنگی و تنوع‌بخشی به زیرساخت‌های اقتصادی است.

وی، همچنین چالش‌های اصلی این حوزه را شامل عدم ارتقای زیرساخت‌های پایه با رویکرد تاب‌آوری، آموزش مدیریت بحران و پدافند غیرعامل به فعالان گردشگری و تنوع‌بخشی جغرافیایی مقاصد گردشگری دانست و تأکید کرد: توسعه گردشگری باید با نگاه آمایش سرزمین و پراکنش سنجیده جغرافیایی دنبال شود تا آسیب به یک منطقه کل شبکه گردشگری کشور را از کار نیندازد.

ربیعی ادامه داد: صنعت گردشگری نباید صرفاً به عنوان یک منبع درآمد و اشتغال دیده شود، بلکه می‌تواند و باید در سطح راهبردی به عنوان «استراتژی بقا» و یکی از اجزای پدافند غیرعامل کشور عمل کند. تبدیل روستاها، مقاصد گردشگری و مراکز بوم‌گردی به شبکه‌ای از نقاط پراکنده، فعال، تاب‌آور و تا حد امکان خودکفا از یک سو به توسعه اقتصادی مناطق کمتر برخوردار کمک می‌کند و از سوی دیگر، با ایجاد ساختاری غیرمتمرکز و انعطاف‌پذیر، قدرت دفاعی و تاب‌آوری ملی در برابر تهدیدات مدرن را به طور قابل توجهی ارتقا می‌دهد.

ببه گفته وی، در چنین رویکردی، گردشگری روستایی و بوم‌گردی نه تنها ابزار رونق اقتصادی بلکه یکی از حلقه‌های مهم امنیت ملی و پدافند غیرعامل محسوب می‌شوند که اگر به صورت آگاهانه تقویت و هدایت شوند، می‌توانند در آینده نقش تعیین‌کننده‌ای در کاهش آسیب‌پذیری کشور در برابر جنگ‌ها و بحران‌های نوین ایفا کنند.