«عقرب زرد»؛ روایتی تازه از شهیدی که میان مردم ماند/ علی الفت: شهدا را نباید دست‌نیافتنی تصویر کرد

علی الفت، کارگردان مستند «عقرب زرد» در گفت وگو با میراث آریا درباره انتخاب شخصیت اصلی فیلم گفت: در مرحله اول، شخصیت شهید برای ما جذاب بود و این پرسش شکل گرفت که چرا با گذشت سال‌ها، نام او همچنان در استان زنده است. در جریان تحقیقات به دلایل مختلفی رسیدیم که یکی از آنها نوع برخورد شهید با مردم و شخصیت‌های مختلف بود. حضور او در مراسم‌های مختلف و ارتباط با مردم باعث شده بود نامش همچنان در یادها باقی بماند.

او ادامه داد: در مرحله تحقیق، بررسی کردیم کدام مقطع از زندگی شهید قصه و جذابیت بیشتری برای روایت دارد و بر اساس پژوهش انجام‌شده، به یک مقطع خاص رسیدیم و روایت فیلم را بر همان بخش متمرکز کردیم.

کارگردان «عقرب زرد» درباره واکنش‌ها به نمایش این فیلم بیان کرد: فیلم سراغ موضوعی رفته بود که سال‌ها از آن گذشته و با وجود طرح دوباره در مناسبت‌های مختلف، به مرور به فراموشی سپرده شده بود. روایت دوباره این موضوع به شکل تصویری و مستند، واکنش‌ها و بازخوردهای مختلفی به همراه داشت.

کارگردان «هویت»  افزود: کسانی که پیش از این از موضوع اطلاع نداشتند، استقبال خوبی از فیلم داشتند. منتقدان و برخی مستندسازان هم درباره قصه‌گویی، کارگردانی و نوع روایت بازخوردهای مثبتی داشتند. بخشی از مخاطبان عام هم با موضوعی مواجه شدند که کمتر درباره آن صحبت شده بود و نوع پرداخت و قصه‌پردازی توانست آنها را تا پایان همراه کند.

کارگردان «سقا» درباره واکنش مخالفان فیلم توضیح داد: طیفی که در فیلم به آنها اشاره می‌شود، فیلم را نپذیرفتند و تلاش‌هایی برای جلوگیری از نمایش آن انجام شد، اما این اتفاق نیفتاد و فیلم در نهایت به نمایش درآمد و بازخوردهای خوبی گرفت.

الفت درباره همراهی خانواده شهید با ساخت فیلم گفت: از خانواده شهید، به‌خصوص همسر و پسر ایشان تشکر می‌کنم که در طول یک سال و اندی بسیار همراه ما بودند. در مقطعی برای فیلم محدودیت‌هایی ایجاد شد و خانواده در رفع این محدودیت‌ها همکاری کردند. جالب آن که خود خانواده هم بخش‌هایی از روایت فیلم را نمی‌دانستند و بعضی از روایت‌های مطرح‌شده برای آنها تازگی داشت.

کارگردان «سفره‌های نور» ادامه داد: با وجود اینکه درباره این شهید کتاب‌ها و مطالب مختلفی نوشته شده و آثار و تحقیقات زیادی درباره او وجود دارد، فیلم توانست وجه تازه‌ای از آن دوره را نشان دهد؛ روایتی که برای خانواده و حتی برخی محققان حرف‌های تازه‌ای داشت.

او درباره اکران آنلاین فیلم گفت: یکی از دوستان فیلم را دیده بود و از آن لذت برده و گفته بود دوست دارد فیلم‌های بیشتری با این نوع قصه و نگاه تازه ساخته شود. این بازخورد برای من قابل توجه بود، چون نشان می‌دهد اگر سوژه با نگاه متفاوتی روایت شود، مخاطب هم می‌تواند با آن ارتباط برقرار کند.

الفت افزود: خواستگاه اصلی مستند، بی‌تردید تلویزیون و پخش تلویزیونی است، اما پلتفرم‌های آنلاین هم می‌توانند محل مهمی برای نمایش آثار مستند باشند. بسیاری از مخاطبان نمی‌دانند در این پلتفرم‌ها بخش‌هایی برای نمایش فیلم کوتاه و مستند وجود دارد. تبلیغات و معرفی این آثار نیز تا حد زیادی مغفول مانده و باید از سوی پلتفرم‌ها، صاحبان آثار و نهادهای مرتبط جدی‌تر دنبال شود.

او درباره نمایش «عقرب زرد» در هفته دفاع مقدس بیان کرد: ترجیح من این است که نمایش فیلم‌ها را به هفته‌ها و مناسبت‌های خاص محدود نکنیم و در طول سال، متناسب با موضوع هر فیلم، فرصت نمایش برای آثار مختلف فراهم شود. اگر نمایش یک فیلم فقط به یک هفته خاص محدود شود، ممکن است بخشی از مخاطبان واقعی آن پیدا نشوند. طبیعتاً نمایش «عقرب زرد» در هفته دفاع مقدس اتفاق خوبی است، اما فارغ از زمان نمایش، اصل دیده شدن فیلم اهمیت دارد.

کارگردان «آرا» تأکید کرد: هیچ فضیلتی در محدودیت و سانسور وجود ندارد. ما فیلم می‌سازیم که مخاطب آن را ببیند، نظر بدهد و از او بازخورد بگیریم. حتی اگر منتقدی فیلم را دوست نداشته باشد، مهم این است که فیلم را ببیند و نظرش را مطرح کند. ما باید از این نقدها و بازخوردها یاد بگیریم و در آثار بعدی کارمان را اصلاح کنیم.

الفت درباره تصویری که دوست دارد از شهید در ذهن مخاطب باقی بماند، گفت: ترجیح می‌دهم تصویری که از شهید در ذهن مخاطب شکل می‌گیرد، تصویر یک آدم معمولی باشد؛ نه یک آدم دست‌نیافتنی. کسی که در میان مردم حضور داشت، در مراسم‌های مختلف شرکت می‌کرد و مثل همه ما زندگی می‌کرد، اما شاید در برخورد با دیگران، خلق‌وخو، صبوری و جسارت متفاوتی داشت.

او در پایان گفت: متأسفانه طی سال‌های گذشته گاهی تعریفی که از شهدا ارائه شده، آنها را به شخصیت‌هایی دست‌نیافتنی تبدیل کرده است؛ در حالی که این افراد در میان همین مردم رشد کردند، در همین مدارس درس خواندند و از دل همین جامعه آمدند. تفاوت آنها در این بود که در مسیر زندگی، ویژگی‌هایی مانند شجاعت و ایستادگی در آنها بیشتر شکل گرفت. اگر شهدا را به شکل انسانی و دست‌یافتنی معرفی کنیم، جوان امروز و مردم عادی راحت‌تر می‌توانند با آنها ارتباط برقرار کنند و این شخصیت‌ها برایشان قابل لمس‌تر خواهند بود.

مستند «عقرب زرد» به کارگردانی علی الفت و تهیه‌کنندگی مرکز گسترش سینمای مستند، تجربی و پویانمایی است.

انتهای پیام/