میراث ناتمام؛ بازخوانی فرامین کارگری رهبر شهید
به گزارش خبرنگاراقتصادی خبرگزاری تسنیم, سمیه گلپور, رئیس کانون عالی انجمن های صنفی کارگران در آستانه روز کارگر طی یادداشت ارسالی برای تسنیم نوشت: اردیبهشت 1404در دیدار جمعی از کارگران با رهبر شهید انقلاب، مجموعهای از نکات و رهنمودهای مهم درباره مسائل اساسی جامعه کارگری مطرح شد؛ رهنمودهایی که از امنیت شغلی و معیشت کارگران تا مهارتآموزی، ایمنی محیط کار و حمایت از تولید داخلی را دربر میگرفت. این مجموعه توصیهها را میتوان نوعی «منشور کارگری» برای سیاستگذاری در حوزه کار و تولید دانست. اکنون با گذشت حدود یک سال از آن دیدار، این پرسش مطرح است که این رهنمودها تا چه اندازه در سیاستها و برنامههای اجرایی کشور بازتاب یافتهاند.
امنیت شغلی؛ مسئلهای همچنان جدی
امنیت شغلی یکی از مهمترین موضوعاتی بود که در آن دیدار مورد تأکید قرار گرفت. ثبات در اشتغال، از پیشنیازهای مهم افزایش بهرهوری نیروی کار و ایجاد انگیزه در محیطهای کاری به شمار میآید. با این حال، واقعیت بازار کار نشان میدهد که بخش قابل توجهی از قراردادهای کار یعنی بالای 98درصد، در کشور همچنان بهصورت موقت منعقد میشود. این مسئله سبب شده است بسیاری از کارگران با نوعی نااطمینانی نسبت به آینده شغلی خود مواجه باشند؛ وضعیتی که میتواند بر کیفیت کار، انگیزه نیروی انسانی و حتی برنامهریزی اقتصادی خانوادههای کارگری اثرگذار باشد.
معیشت کارگران و فاصله درآمد با هزینههای زندگی
موضوع معیشت نیز از دیگر محورهای مهم مطرحشده در حوزه کار در آن دیدار بود. در سالهای اخیر حداقل دستمزد افزایش یافته، اما بررسی هزینههای واقعی زندگی نشان میدهد که همچنان فاصلهای میان درآمد کارگران و هزینههای سبد معیشت خانوار وجود دارد. افزایش هزینههای مسکن، درمان و آموزش از جمله عواملی است که فشار بیشتری بر زندگی کارگران وارد کرده و مسئله تأمین معیشت را به یکی از مهمترین دغدغههای جامعه کارگری تبدیل کرده است. به همین دلیل، سیاستگذاری در حوزه دستمزد و حمایتهای اجتماعی نیازمند نگاه جامعتری است تا بتواند پاسخگوی واقعیتهای اقتصادی زندگی کارگران باشد.
ایمنی محیط کار؛ ضرورتی برای حفظ سرمایه انسانی
ایمنی محیط کار نیز از جمله موضوعاتی است که همواره مورد تأکید رهبر شهید انقلاب قرار داشت. آمارهای منتشر شده در حوزه حوادث ناشی از کار نیز نشان میدهد که هر سال تعدادی از کارگران در محیطهای کاری دچار حادثه میشوند. برخی بخشها مانند ساختمان و صنایع پرریسک سهم بیشتری در این حوادث دارند. این موضوع نشان میدهد که تقویت نظارت، ارتقای استانداردهای ایمنی و توسعه آموزشهای مرتبط با ایمنی کار همچنان از ضرورتهای مهم در حوزه کار و تولید به شمار میآید.
مهارتآموزی و بهرهوری نیروی کار
در کنار این مسائل، مهارتآموزی و ارتقای توان فنی نیروی کار از عوامل مهم در افزایش بهرهوری تولید محسوب میشود. نیروی کار جوان و توانمند یکی از مهمترین ظرفیتهای اقتصادی کشور است و سرمایهگذاری در آموزشهای فنی و حرفهای میتواند نقش مهمی در ارتقای کیفیت تولید و افزایش رقابتپذیری اقتصاد ایفا کند. پیوند مؤثرتر میان صنعت و نظام آموزشی نیز از جمله اقداماتی است که میتواند به بهبود مهارتهای نیروی کار و افزایش بهرهوری کمک کند.
پیوند تولید ملی و اشتغال پایدار
حمایت از تولید داخلی از محورهای کلیدی بیانات امام خامنه ای بود موضوعی که از ارکان مهم پایداری اشتغال به شمار میآید. رونق تولید ملی بهطور مستقیم با ایجاد فرصتهای شغلی و تقویت امنیت شغلی کارگران ارتباط دارد. در واقع، هر سیاستی که به ثبات اقتصادی، کاهش موانع تولید و بهبود فضای کسبوکار کمک کند، در نهایت میتواند به بهبود وضعیت اشتغال و معیشت کارگران نیز منجر شود.
ضرورت ایجاد سازوکار اجرایی
در پی بیانات مطرحشده در روز کارگر 1404، بهعنوان رئیس کانون عالی انجمنهای صنفی کارگران ایران، پیشنهادی را در قالب نامهای رسمی برای عملیاتی شدن این رهنمودها مطرح کردم. در این پیشنهاد تأکید شد که برای تحقق عملی این اهداف، لازم است سازوکاری مشخص برای پیگیری و اجرای آنها ایجاد شود.
بر همین اساس، پیشنهاد تشکیل «قرارگاه تحقق فرامین رهبری در روز کارگر 1404» مطرح شد؛ سازوکاری که بتواند با تدوین نقشه راه اجرایی، تعیین شاخصهای مشخص و طراحی برنامههای زمانبندیشده، زمینه تبدیل این رهنمودها به اقدامات عملی را فراهم کند.
در این پیشنهاد بر چند محور تأکید شده است؛ از جمله تدوین نقشه راه اجرایی برای تحقق بیانات مطرحشده، شناسایی و اصلاح قوانین و مقرراتی که مانع تحقق این اهداف هستند، پایش مستمر عملکرد دستگاهها در این حوزه و ارائه گزارشهای دورهای از میزان پیشرفت اقدامات انجامشده.
همچنین مشارکت تشکلهای کارگری و کارفرمایی در چنین سازوکاری میتواند به تقویت سیاستگذاری مشارکتی و افزایش اثربخشی تصمیمات در حوزه کار کمک کند؛ چرا که تجربه نشان داده است حضور نمایندگان ذینفعان در فرآیند تصمیمگیری، امکان اجرای موفقتر سیاستها را افزایش میدهد.
از توصیه تا اجرا
اکنون و پس از گذشت حدود یک سال از آن دیدار، مرور این مسائل نشان میدهد که بسیاری از محورهای مطرحشده همچنان از مهمترین چالشهای حوزه کار در کشور به شمار میآیند. تحقق اهدافی مانند امنیت شغلی، بهبود معیشت کارگران، ارتقای ایمنی محیط کار و تقویت تولید ملی، نیازمند برنامهریزی دقیق و پیگیری مستمر است.
نیروی کار مهمترین سرمایه تولید در هر اقتصادی است و توجه عملی به مسائل جامعه کارگری نهتنها به بهبود وضعیت زندگی کارگران کمک میکند، بلکه میتواند به رشد پایدار اقتصاد و تقویت تولید ملی نیز منجر شود.
انتهای پیام/
