کنیسه رفیع‌نیا نماد همزیستی ادیان درکشور/پیام تجاوز صهیونیست ها چه بود

خبرگزاری مهر، گروه استان‌ها: در پی حملات هوایی بامداد ۱۸ فروردین ۱۴۰۵ به مناطقی از پایتخت، کنیسه «رفیع‌نیا» به عنوان یکی از مهم‌ترین مراکز مذهبی جامعه کلیمیان ایران، دچار تخریب شد؛ رخدادی که واکنش‌های گسترده داخلی و بین‌المللی را به دنبال داشته است.

بر اساس گزارش‌های منتشرشده، کنیسه رفیع‌نیا که در محدوده مرکزی تهران واقع شده، در جریان حمله هوایی به یک ساختمان مجاور، به‌طور کامل ویران شده است.

این کنیسه که قدمت آن به دوره پهلوی دوم بازمی‌گردد، از مراکز مهم تجمع و عبادت یهودیان به‌ویژه جامعه خراسانی‌های تهران محسوب می‌شد و نقش مهمی در حفظ هویت دینی این جامعه ایفا می‌کرد.

گزارش‌ها حاکی است که این حمله در ساعات اولیه بامداد و در زمانی رخ داده که برخی برنامه‌های مذهبی در این مکان در حال تدارک بوده است.

تخریب و خسارات فرهنگی

منابع خبری تأکید دارند که در پی این حمله، ساختمان کنیسه به‌طور کامل تخریب شده و آثار مذهبی ارزشمند از جمله نسخه‌های تورات در زیر آوار مدفون یا آسیب‌دیده‌اند.

این مسئله از منظر نهادهای فرهنگی و مذهبی، نه‌تنها یک خسارت فیزیکی، بلکه ضربه‌ای جدی به میراث دینی و تاریخی جامعه کلیمیان ایران تلقی شده است، برخی گزارش‌ها از آسیب دیدن تورات‌های چندصدساله خبر می‌دهند که اهمیت این رخداد را دوچندان می‌کند.

پس از وقوع حمله، نیروهای امدادی به‌سرعت در محل حاضر شده و عملیات جست‌وجو و نجات را آغاز کردند. به گفته مسئولان امدادی، تعدادی از افراد از زیر آوار نجات یافته و به مراکز درمانی منتقل شدند.

همچنین گزارش‌هایی از گرفتار شدن افراد زیر آوار منتشر شد که با تلاش نیروهای امدادی، عملیات نجات آنها انجام گرفت.

واکنش جامعه کلیمیان ایران

در پی این حادثه، جامعه کلیمیان ایران با صدور بیانیه‌ای، حمله به این مکان مذهبی را به‌شدت محکوم کرد، در این بیانیه بر همبستگی تاریخی این جامعه با ملت ایران تأکید شده و این اقدام مورد اعتراض قرار گرفته است.

چهره‌های شاخص جامعه یهودیان ایران نیز تصریح کردند که کنیسه‌ها صرفاً مکان‌های عبادی هستند و هیچ‌گونه فعالیت نظامی در آنها صورت نمی‌گیرد؛ موضوعی که حساسیت این حادثه را افزایش داده است.

مسیح، عضو هیئت امنای کنیسه رفیع‌نیا، نیز در گفتگو با خبرنگار مهر با اشاره به تخریب کامل این مکان مذهبی اظهار داشت: این کنیسه در سال ۱۳۳۸ توسط مرحوم عبدالرحمان رفیع‌نیا تأسیس شد و از همان سال میزبان نمازگزاران کلیمی بود. پس از پیروزی انقلاب اسلامی نیز این کنیسه به طور مستمر فعالیت داشت و افزون بر برنامه‌های مذهبی، میزبان برنامه‌های فرهنگی از جمله معرفی کتاب و نشست‌های اهالی قلم بود.

وی ادامه داد: متأسفانه در تاریخ هجدهم فروردین ماه، نیمه‌شب، بر اثر بمباران دشمنان آمریکایی و صهیونیستی، ساختمان کنیسه همان‌طور که مشاهده می‌شود به طور کامل تخریب شد. بلافاصله پس از این حادثه، با همکاری ارگان‌های ذی‌ربط از جمله شهرداری و سپاه، تأمین امنیت منطقه در اولویت قرار گرفت و تلاش گسترده‌ای برای ترمیم و بازسازی آغاز شد.

دشمنان هیچ تفاوتی میان ادیان قائل نیستند

عضو هیئت امنای کنیسه رفیع‌نیا خاطرنشان کرد: نخستین اولویت اهالی این مکان، سالم خارج کردن کتیبه‌ها و طومارهای تورات بود، خوشبختانه نسخه‌های مقدس موجود در محراب از زیر آوار خارج شد، همچنین با مساعدت شهرداری و نیروهای امنیتی و سپاه، تمام کتب چاپی و متون مقدس موجود در کنیسه تا حد امکان و با حفظ قداست آن‌ها از آوار بیرون آورده شد.

مسیح تصریح کرد: جدا از تخریب خود ساختمان، همسایگان عزیز ما که همواره با ما رابطه‌ای صمیمی داشتند، نیز دچار خسارت شده‌اند. متأسفانه این جنگ تحمیلی که درگیر آن هستیم، هیچ تفاوتی میان ادیان قائل نیست. مردم ایران هر دین و قومیتی که داشته باشند، اتحاد و همبستگی ملی را سرلوحه کار خود قرار داده‌اند، همه ما زیر پرچم جمهوری اسلامی خواهان پایان یافتن این جنگ و آغاز آبادانی و نوسازی اماکن آسیب‌دیده هستیم.

وی با تقدیر از همکاری مراجع ذی‌صلاح از جمله شهرداری، وزارت کشور و استانداری، تأکید کرد: اگرچه کنیسه تخریب شده و نمازگزاران با اشک روزهای خود را گذراندند، اما اهالی این محله نیز خانه و زندگی خود را از دست داده‌اند. از تمام مراجع ذی‌صلاح تقاضا داریم حداکثر مساعدت را برای تأمین اسکان موقت اهالی محله به هر شکل ممکن به عمل آورند تا پس از آن، ان‌شاءالله بازسازی محل به طور مطلوب انجام شود.

مسئولان کشورمان اعلام کرده‌اند که این حادثه به‌عنوان یک مورد قابل پیگیری در مجامع بین‌المللی ثبت خواهد شد و مستندات آن به نهادهایی نظیر سازمان ملل و دادگاه‌های بین‌المللی ارائه می‌شود.

محمدصادق معتمدیان، استاندار تهران، در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار داشت: رژیم صهیونیستی علیرغم وجود قوانین بین‌المللی که حمله به مراکز دینی، مذهبی، فرهنگی، میراث فرهنگی و درمانی را ممنوع و جنایت جنگی محسوب می‌کند، به هیچ قاعده و قانونی پایبند نیست. وی افزود: این رژیم بدون رعایت اصول اولیه حقوق بشر، در جنگ ۴۰روزه علیه جمهوری اسلامی ایران و ملت بزرگوار ایران، جنایت‌های متعددی مرتکب شده است.

پیروان همه ادیان در ایران از آزادی کامل برخوردارند

استاندار تهران با اشاره به پیشینه کنیسه رفیع‌نیا تصریح کرد: این کنیسه‌ با قدمتی بیش از ۷۰ سال محل عبادت کلیمیان (یهودیان) بوده است، این موضوع نشان می‌دهد که پیروان همه ادیان در جمهوری اسلامی ایران از آزادی کامل برای انجام مناسک دینی خود برخوردارند. حمله به این مرکز عبادی که به عنوان یک اثر تاریخی نیز در فهرست آثار ملی کشور به ثبت رسیده، گویای عدم التزام رژیم صهیونیستی به قوانین و مقررات بین‌المللی است.

معتمدیان در تشریح اهداف برگزاری این تور بازدید گفت: ما امیدواریم بتوانیم جنبشی بین‌المللی برای محکومیت اقدامات رژیم صهیونیستی ایجاد کنیم؛ به ویژه کشورهای غربی که تاکنون در قبال این جنایت‌ها سکوت کرده و موضع روشنی اتخاذ نکرده‌اند.

عضو هیأت دولت در پایان با اشاره به فاجعه هرمزگان تأکید کرد: نمونه بارز جنایت‌های رژیم صهیونیستی و آمریکایی، مدرسه‌ای در هرمزگان است که با موشک‌های آمریکایی مورد اصابت قرار گرفت. در این حادثه دردناک، ۱۶۸ دانش‌آموز مظلوم که هیچ گناهی نداشتند و در کلاس درس حاضر بودند، به درجه رفیع شهادت نائل آمدند.

معتمدیان افزود: این جنایت‌ها با توان یک مجموعه دولت به تنهایی قابل پیگیری نیست، اما با همکاری و هماهنگی تمام ارکان نظام جمهوری اسلامی ایران، به طور جدی دنبال خواهد شد.

کارشناسان حقوق بین‌الملل نیز معتقدند هدف قرار گرفتن اماکن مذهبی، می‌تواند مصداق نقض قوانین بشردوستانه بین‌المللی تلقی شود.

اهمیت نمادین کنیسه رفیع‌نیا

کنیسه رفیع‌نیا تنها یک بنای مذهبی نبود؛ این مکان به‌عنوان یکی از نمادهای حضور تاریخی یهودیان در ایران شناخته می‌شد. این کنیسه از دهه ۱۳۳۰ خورشیدی فعال بوده و در سال‌های مختلف میزبان مراسم‌های مذهبی، فرهنگی و اجتماعی جامعه کلیمیان بوده است.

از این منظر، تخریب آن صرفاً یک حادثه ساختمانی نیست، بلکه از بین رفتن بخشی از حافظه تاریخی یک جامعه دینی محسوب می‌شود.

حادثه تخریب کنیسه رفیع‌نیا در تهران، یکی از رخدادهای قابل توجه در تحولات اخیر منطقه به شمار می‌رود؛ رخدادی که علاوه بر ابعاد انسانی، دارای پیامدهای فرهنگی، مذهبی و سیاسی گسترده است.

در حالی که بررسی دقیق ابعاد این حادثه همچنان ادامه دارد، آنچه مسلم است، حساسیت بالای افکار عمومی نسبت به امنیت اماکن مذهبی و لزوم رعایت اصول انسانی در منازعات است؛ موضوعی که می‌تواند در آینده نیز به یکی از محورهای اصلی مباحث بین‌المللی تبدیل شود.