یادداشت | جور بودن در و تخته، برای ادامه صعود بورس

به گزارش خبرنگار اقتصادی خبرگزاری تسنیم، بورس تهران در روزهای اخیر تصویری متفاوت از آنچه سرمایه‌گذاران طی سال‌های گذشته به آن عادت کرده بودند، به نمایش گذاشته است. شاخص کل در آخرین معاملاتی هفته گذشته(چهارشنبه) با رشد 2.61 درصدی به 6 میلیون و 386 هزار واحد رسید و در بالاترین سطح تاریخی خود ایستاد. این عدد می‌تواند نشانه بازگشت قدرتمند بورس به کانون توجه سرمایه‌گذاران باشد، اما اهمیت اتفاق اخیر تنها در ثبت یک قله جدید خلاصه نمی‌شود؛ بلکه آنچه این صعود را قابل توجه‌تر کرده، همراهی شاخص‌ها با جریان نقدینگی و مشارکت گسترده سهامداران است.

نگاهی به وضعیت بازار سرمایه نشان می‌دهد در معاملات روز چهارشنبه، حدود 4 هزار و 900 میلیارد تومان پول حقیقی وارد بازار سهام شد و ارزش معاملات خرد نیز به حدود 31 هزار میلیارد تومان رسید. همزمان، 93 درصد نمادهای بازار سهام در محدوده مثبت معامله شدند. چنین ترکیبی معمولا نشان می‌دهد حرکت بازار سهام از جنس رشد چند سهم بزرگ و شاخص‌ساز نیست و دامنه تقاضا در سطح وسیع‌تری از این بازار شکل گرفته است. ضمن این که رشد 2.13 درصدی شاخص هم‌وزن و رسیدن آن به یک میلیون و 802 هزار واحد نیز این برداشت را تقویت می‌کند.

در واقع، اگر چه شاخص کل موتور اصلی صعود بورس با چند شرکت بزرگ بوده است؛ اما عملکرد شاخص هم‌وزن روایت دیگری دارد. این نماگر از ابتدای سال حدود 89 درصد رشد کرده و فاصله قابل توجهی با بازدهی 72 درصدی شاخص کل دارد. معنای این اختلاف آن است که بخش قابل توجهی از سهام شرکت‌های کوچک و متوسط نیز در جریان صعود امسال مشارکت داشته‌اند. این مسئله از منظر کیفیت روند بازار سهام اهمیت دارد، چرا که رشد فراگیر معمولا از پشتوانه بیشتری نسبت به حرکت محدود چند نماد برخوردار است.

با این حال، تجربه بورس در سال‌های گذشته نشان داده است فاصله چندانی میان «رشد پرشتاب» و «افزایش ریسک» وجود ندارد. هرچه شاخص‌ها به سطوح بالاتری می‌رسند، انتظار سرمایه‌گذاران برای تداوم رشد نیز بیشتر می‌شود و کوچک‌ترین تغییر در متغیرهای اثرگذار می‌تواند رفتار معامله‌گران را تغییر دهد. به همین دلیل، رکورد جدید شاخص کل را نباید به تنهایی به معنای تضمین ادامه روند صعودی دانست.

بر این اساس یکی از مهم‌ترین متغیرهایی که در هفته‌های آینده در تالار شیشه‌ای باید زیر نظر قرار گیرد، جریان پول حقیقی است؛ جایی که ورود نزدیک به 5 هزار میلیارد تومان نقدینگی در یک روز که چهارشنبه اتفاق افتاد، برای بازار سهام رقم قابل توجهی است، اما برای قضاوت درباره پایداری روند صعودی باید دید این جریان در روزهای بعد نیز ادامه پیدا می‌کند یا خیر؟ در این زمینه کارشناسان می‌گویند بازاری که بتواند همزمان با افزایش قیمت‌ها، نقدینگی جدید جذب کند، از شرایط متفاوتی نسبت به بازاری برخوردار است که رشد آن عمدتا ناشی از کاهش عرضه یا معاملات محدود است.

ارزش معاملات نیز در همین چارچوب اهمیت پیدا می‌کند؛ جایی که ثبت حدود 31 هزار میلیارد تومان ارزش معاملات خرد در روز چهارشنبه نشان می‌دهد بازار سهام از سطح مناسبی از فعالیت برخوردار است. بر این اساس اگر افزایش ارزش معاملات در کنار ورود پول حقیقی تداوم داشته باشد، می‌توان آن را یکی از نشانه‌های تقویت تقاضای پایدار تلقی کرد. در مقابل، اگر شاخص‌ها همچنان رشد کنند اما ارزش معاملات و ورود نقدینگی کاهش یابد، احتمال افزایش احتیاط میان معامله‌گران بیشتر خواهد شد.

متغیر مهم دیگر، فاصله عملکرد بورس با سایر بازارهای دارایی است؛ جایی که افزایش نرخ ارز و تغییرات بازار طلا در ماه‌های اخیر، انتظارات سرمایه‌گذاران را تحت تاثیر قرار داده است. در چنین شرایطی، بورس در رقابت با بازارهایی مانند ارز و طلا برای جذب نقدینگی قرار دارد. بنابراین تداوم ورود پول به بازار سهام تا حد زیادی به این موضوع بستگی دارد که سرمایه‌گذاران همچنان سهام را از نظر بازده مورد انتظار و ریسک، گزینه‌ای جذاب در مقایسه با بازارهای موازی بدانند.

از سوی دیگر، رشد 89 درصدی شاخص هم‌وزن از ابتدای سال، اگرچه نشانه‌ای از مشارکت گسترده بازار سهام است، اما یک هشدار را نیز در خود دارد. هرچه قیمت سهام با سرعت بیشتری افزایش پیدا کند، اهمیت سودآوری شرکت‌ها و پشتوانه بنیادی این رشد بیشتر می‌شود. در نهایت، قیمت‌ها باید بتوانند با افزایش سودآوری، چشم‌انداز درآمدی شرکت‌ها و متغیرهای اقتصادی پشتیبانی شوند؛ در غیر این صورت، بخشی از رشد می‌تواند در مرحله‌ای با افزایش عرضه و شناسایی سود مواجه شود.

در مجموع کارشناسان بر این باورند که این روزها بورس تهران در نقطه‌ای قرار گرفته که ادامه مسیر آن بیش از گذشته به کیفیت نقدینگی و عوامل بنیادی وابسته است. از این رو، ثبت رکوردهای تاریخی، خود به تنهایی اتفاق تعیین‌کننده‌ای نیست؛ و مهم‌تر از آن، این است که بازار سهام بتواند در سطوح جدید، نقدینگی تازه جذب کند، ارزش معاملات را حفظ کند و رشد قیمت‌ها را با بهبود انتظارات نسبت به سودآوری شرکت‌ها همراه سازد.

مهدی حاجی‌وند، کارشناس بازار سرمایه

انتهای پیام/