تاب‌آوری، راهبرد اجتناب‌ناپذیر آینده گردشگری جهان در عصر بحران‌های ژئوپلیتیک و اقلیمی

به گزارش خبرنگار میراث‌آریا، براساس گزارش تازه «روندها و سیاست‌های گردشگری ۲۰۲۶» که از سوی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) منتشر شده است، صنعت گردشگری جهان در حالی مسیر بازیابی خود را با قدرت ادامه می‌دهد که همزمان با پیچیده‌تر شدن محیط بین‌المللی، مقاصد گردشگری ناگزیرند راهبردهای خود را بر پایه مدیریت هوشمند ریسک، افزایش تاب‌آوری و سازگاری با بحران‌های پیش‌بینی‌ناپذیر بازطراحی کنند.

این گزارش نشان می‌دهد ورود گردشگران بین‌المللی به کشورهای عضو OECD در سال ۲۰۲۵ با رشد ۳.۴ درصدی به ۸۴۷ میلیون نفر رسیده و رکوردی تازه در گردشگری جهانی به ثبت رسانده است. در عین حال، حدود یک‌سوم کشورهای عضو این سازمان پیش‌بینی کرده‌اند عملکرد گردشگری آنها تا پایان سال جاری نیز از سطح سال ۲۰۲۵ فراتر رود و رکوردهای جدیدی را تجربه کند.

در میان کشورهای عضو، فنلاند با رشد ۱۶.۵ درصدی، ژاپن با ۱۵.۸ درصد، کره‌جنوبی با ۱۵.۷ درصد و نروژ با ۱۲.۵ درصد، بیشترین افزایش ورود گردشگران خارجی را ثبت کرده‌اند؛ روندی که حاصل احیای پرشتاب گردشگری، توسعه شبکه‌های حمل‌ونقل هوایی و افزایش جذابیت اقتصادی سفر به این کشورها ارزیابی شده است.

در مقابل، کانادا، آلمان، ایرلند و ایالات متحده با کاهش ورود گردشگران بین‌المللی روبه‌رو بوده‌اند و هنوز نتوانسته‌اند به سطح پیش از همه‌گیری کرونا بازگردند. همچنین گردشگری ورودی به سرزمین‌های اشغالی نیز در پی تداوم درگیری‌های منطقه‌ای با افتی بیش از ۷۰ درصد مواجه شده و فاصله قابل توجهی با شرایط پیش از همه‌گیری دارد.

OECD در بخش مهمی از این گزارش، جنگ آمریکا و اسراییل علیه ایران و پیامدهای ناشی از تنش‌های ژئوپلیتیک را از عوامل اثرگذار بر جریان سفرهای بین‌المللی معرفی کرده و تاکید دارد این تحولات با اختلال در شبکه‌های حمل‌ونقل، افزایش هزینه‌های سفر و کاهش اطمینان گردشگران، الگوهای سنتی گردشگری را دستخوش تغییر کرده است.

به اعتقاد کارشناسان این سازمان، نگرانی‌های امنیتی، افزایش هزینه‌های سفر و احتمال لغو برنامه‌های گردشگری موجب شده است بسیاری از مسافران به سمت مقاصد آشناتر، سفرهای کوتاه‌تر و گزینه‌های اقتصادی‌تر گرایش پیدا کنند؛ تغییری که می‌تواند بر سیاست‌گذاری گردشگری در سال‌های آینده تأثیر عمیقی بر جای بگذارد.

ماتیاس کورمن، دبیرکل OECD، با تاکید بر ضرورت بهره‌گیری از تجربه بحران‌های اخیر، اعلام کرده است مقاصد گردشگری باید درس‌های همه‌گیری کرونا و تنش‌های خاورمیانه را به راهبردهای دائمی مدیریت بحران تبدیل کنند تا این صنعت بتواند ضمن حفظ پایداری، منافع اقتصادی و اجتماعی بلندمدت خود را نیز تضمین کند.

گزارش OECD همچنین تغییرات اقلیمی و افزایش فراوانی رخدادهای حدی نظیر موج‌های گرما، آتش‌سوزی‌های جنگلی، سیلاب‌ها و گردبادها را از مهم‌ترین متغیرهای تعیین‌کننده آینده گردشگری جهان می‌داند؛ متغیرهایی که اکنون مستقیما بر انتخاب مقصد، زمان سفر و رفتار گردشگران اثر می‌گذارند.

بر همین اساس، این سازمان از دولت‌ها خواسته است ارزیابی ریسک، سامانه‌های هشدار سریع، برنامه‌های واکنش اضطراری و مدیریت بحران را به بخشی جدایی‌ناپذیر از برنامه‌ریزی گردشگری تبدیل کنند. راه‌اندازی سامانه‌های هشدار چندزبانه در کشورهایی مانند ژاپن، اتریش و کرواسی و نیز سامانه فراگیر اروپایی MeteoAlarm از جمله نمونه‌های موفق در این زمینه معرفی شده‌اند.

در بخش دیگری از این گزارش بر ضرورت توسعه زیرساخت‌های تاب‌آور گردشگری نیز تاکید شده است؛ زیرساخت‌هایی که بتوانند در برابر مخاطرات اقلیمی مقاومت بیشتری داشته باشند و با بهره‌گیری از راهکارهای مبتنی بر طبیعت، امنیت و کیفیت تجربه سفر را ارتقا دهند. اجرای طرح «در فرهنگ پناه بگیر» در مادرید که موزه‌ها را به‌عنوان پناهگاه‌های مجهز در دوره موج‌های گرما معرفی می‌کند، از جمله نمونه‌های نوآورانه این رویکرد عنوان شده است.

OECD در ادامه، آینده گردشگری را در گرو تحقق الگوی «گردشگری مسئولانه» دانسته و توصیه کرده است سیاست‌گذاران با توزیع متوازن گردشگران، هدایت سفرها به مناطق کمتر شناخته‌شده، سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های عمومی، تقویت گردشگری جامعه‌محور و حمایت از کسب‌وکارهای محلی، میان منافع اقتصادی گردشگری و ظرفیت‌های زیست‌محیطی و اجتماعی مقاصد تعادل برقرار کنند.

این گزارش همچنین پیش‌بینی می‌کند در سال‌های آینده استفاده از ابزارهایی نظیر مالیات گردشگری، تعیین سقف بازدیدکنندگان، سامانه‌های ورود زمان‌بندی‌شده، توسعه مقاصد جایگزین و تشویق سفر در فصل‌های کم‌گردشگر، به یکی از روندهای اصلی سیاست‌گذاری گردشگری در بسیاری از کشورهای جهان تبدیل شود؛ رویکردی که هدف آن افزایش پایداری، ارتقای کیفیت تجربه سفر و حفاظت از ظرفیت‌های طبیعی و فرهنگی مقاصد گردشگری خواهد بود.

انتهای پیام/