OpenAI از مدل GPT-Rosalind رونمایی کرد؛ هوش مصنوعی جدید برای تحقیقات علوم زیستی

OpenAI از مدل جدید و تخصصی خود برای حوزه علوم‌زیستی با نام GPT-Rosalind رونمایی کرد. این مدل پیشرفته با تمرکز بر تحقیق در زیست‌شناسی، کشف دارو و کاربردی‌سازی علوم پزشکی توسعه یافته و هدف آن تسریع مراحل اولیه تحقیقات علمی است.

مدل GPT-Rosalind که نام آن به افتخار «رزالیند فرانکلین»، دانشمندی که نقش مهمی در کشف ساختار DNA داشت انتخاب شده، بخشی از یک خانواده جدید از مدل‌های هوش مصنوعی در حوزه Life Sciences محسوب می‌شود. OpenAI می‌گوید GPT-Rosalind با درک عمیق‌تر از مفاهیمی مانند شیمی، مهندسی پروتئین و ژنومیک، برای استفاده در جریان‌های کاری پیچیده علمی بهینه شده است.

طبق توضیحات OpenAI، توسعه یک داروی جدید در ایالات متحده معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ سال زمان می‌برد. بخش قابل‌توجهی از این زمان صرف مراحل ابتدایی مانند شناسایی هدف درمانی، تدوین فرضیه‌های زیستی و طراحی آزمایش‌ها می‌شود که به دلیل حجم بالای داده‌ها، پراکندگی منابع و پیچیدگی تحلیل‌ها، اغلب زمان‌بر و دشوار هستند.

GPT-Rosalind با هدف بهبود همین مراحل طراحی شده است. این مدل می‌تواند در فرایندهایی مانند مرور مقالات علمی، تولید فرضیه، طراحی آزمایش و تحلیل داده‌ها به پژوهشگران کمک کند و حتی ارتباطاتی را کشف کند که ممکن است در روش‌های سنتی نادیده گرفته شوند.

عملکرد بهتر در وظایف تخصصی علوم‌زیستی

OpenAI اعلام کرده در ارزیابی‌های داخلی، GPT-Rosalind در وظایفی که به استدلال روی مولکول‌ها، پروتئین‌ها، ژن‌ها و مسیرهای زیستی دارند، بهترین عملکرد را در بین مدل‌های دیگر داشته است. همچنین این مدل در استفاده از ابزارها و پایگاه‌های داده تخصصی برای انجام وظایف چندمرحله‌ای مانند تحلیل توالی‌ها یا طراحی آزمایش‌ها عملکرد بهتری نشان داده است.

در بنچمارک BixBench که برای سنجش توانایی مدل‌ها در بیوانفورماتیک (دانش استفاده از علوم رایانه و آمار و احتمالات در شاخه‌ زیست‌شناسی مولکولی) طراحی شده، GPT-Rosalind بالاترین امتیاز را در میان مدل‌های دیگر کسب کرده است. علاوه‌براین، در آزمون LABBench2 (برای سنجش توانایی مدل‌ها در انجام وظایف واقعی پژوهشی و آزمایشگاهی) نیز این مدل در ۶ مورد از ۱۱ وظیفه، عملکرد بهتری نسبت به GPT-5.4 ثبت کرده است.

OpenAI می‌گوید برای توسعه و به‌کارگیری این مدل با شرکت و سازمان‌های مطرحی ازجمله انویدیا، مدرنا (Moderna) و مؤسسه Allen همکاری می‌کند.

GPT-Rosalind فعلاً در قالب نسخه تحقیقاتی (Research Preview) و از طریق برنامه دسترسی ویژه OpenAI در اختیار برخی سازمان‌ها قرار گرفته است. این شرکت تأکید کرده که به‌منظور جلوگیری از سوءاستفاده‌های زیستی، دسترسی به این مدل با کنترل‌های امنیتی و مدیریتی سخت‌گیرانه همراه خواهد بود.

هم‌زمان با معرفی این مدل، OpenAI یک افزونه تحقیقاتی رایگان برای Codex نیز منتشر کرده که امکان اتصال به بیش از ۵۰ ابزار و پایگاه داده علمی را فراهم می‌کند. این افزونه به‌عنوان لایه‌ای برای بیشتر هماهنگ شدن ابزارها عمل کرده و انجام وظایف پیچیده چندمرحله‌ای را برای پژوهشگران ساده‌تر می‌کند.